14 CÁCH DỄ DÀNG ĐỂ LÀM CHO PHỤNG VỤ NÊN HOÀN THIỆN HƠN (II)

14 CÁCH DỄ DÀNG

 ĐỂ LÀM CHO PHỤNG VỤ NÊN HOÀN THIỆN HƠN (II)

Xem phần I ở đây

 Trước khi kính gửi bài viết khá thú vị về PHỤNG VỤ của hai tác giả sau đây, BTGH xin giới thiệu bài viết gồm nhiều chủ đề về phụng vụ, có đề tựa chung CÂU CHUYỆN PHỤNG 01 – 10 và BÊN LỀ THÁNH NHẠC 01 – 08 (và còn tiếp?), hết sức cụ thể và hấp dẫn, có thể trả lời phần lớn các thắc mắc vá các ‘tình huống’ thường gặp trong khi tổ chức – thực hiện – hướng dẫn phụng vụ vá các nghi thức phụng vụ (vốn không dễ dàng có “tiếng nói chung”, khi mà ai cũng phát xuất từ thiện ý muốn đem hết khả năng,tinh hoa vào việc thờ phương Chúa và ‘phục vụ’ cộng đoàn (x.  http://www.ghhv.quetroi.net/58VUHUNGTONBenLeThanhNhac(8).html)

Gần đây với Tự Sắc Summorum Pontificum,lấy lại Thánh Lễ Triđêntinô , cử hành bằng tiếng la-tinh, nhiều người lo lắng vì việc trở về một thời kỳ đã ‘lỗi thời’ và đã được canh tân trong và sau Công Đồng Vatican II,nhất là ‘cái gai’ phái theo TGM Fefèbvre , trong đó chủ yếu là Huynh Đoàn Piô X (SSPX) phủ nhận Công Đồng, nhất là Phụng Vụ Thánh Thể. Nhưng nếu theo dõi những gì xảy ra sau Công Đồng Vatican II về phụng vụ, không ít người phải hoảng kinh,vì nhiệt tâm canh tân của nhiều linh mục,nhiều giám mục và giáo hội địa phương (mà Giáo Hội ở Ấn Độ là một ví dụ điển hình). Quá nhiều ‘sáng kiến’ trong khi văn bản phụng vụ lại thiếu và không đồng nhất ( phải nói thêm là rất khó chấp nhận nhau hoặc chấp nhận góp ý, phê bình), nên dẫn tới nhiều sai lầm đáng tiếc, khiến phụng vụ trở nên pha tạp,nhiều khi giống như một buởi lễ tế thần ngoại, quên rằng trọng tâm của phụng vụ. May mắn thay,những bột phát ban đầu dần lắng dịu. Nhưng phụng vụ thì vẫn còn nhiều điều phải nói,phải chỉnh sửa,phải đi vào nề nếp,đồng nhất trong Giáo Hội. Và đó cũng là ý hướng bài viết của hai tác giả vốn không dông dài lý thuyết, mà CHỌN 14 ĐIỂM trong một buổi phụng vụ Thánh Thể và đề nghị

 ——————————————————

 9. ĐƠN GIẢN HOÁ “MẦU MHIỆM ĐỨC TIN’ và “ AMEN”

 “Mầu nhiệm đức tin: chưa bao giờ bị tách khỏi Truyền Phép trong Thánh Lễ “cũ’, vì vậy không có tiền lệ thật sự để soi sáng cho chúng ta. Những gì có thể làm, tuy vậy, là giảm thiểu “Mầu Nhiệm Đức Tin” thành một dòng nhạc không lập lại và chỉ một bè mà thôi. Vì vấn đề ấy, Amen không cần phải ‘to lớn” làm gì, nhưng chỉ cần hai dấu là đủ.

10. RÚT NGẮN CHÚC BÌNH AN

Ta hãy thẳng thắn : Phần nầy của phụng vụ,xưa kia rất hình thức và dành riêng cho các phó tế [thầy sáu] và phụ phó tế [thầy năm]có thể gây lúng túng (các “chức” đã bãi bỏ đầu thập niên 1970s, ngoài Phó Tế – Diacre – Deacon – Chức Thánh , thì chỉ giữ lại “chức” Đọc Sách và Giúp Lễ,cùng nghi thức tuếp nhận – admissio.ND), . Những giây phút trước Truyền phép giống như một thời gian khó chịu cần có để chào dân chúng bằng một lời chào hay một cái hôn thân thiện. Ca đoàn có thể làm một  điều gì đó về điều nầy. Đừng để lời chúc bình an kéo dài mãi. [Ca đoàn] Hãy bắt đầu ngay “Lạy Chiên Thiên Chúa”. Đa số dân chúng sẽ biết ơn.

 11. BẮT ĐẦU BÀI HÁT HIỆP LỄ SAU KHI LINH MỤC RƯỚC LỄ.

Làm gì trong khi chờ rước lễ? Trong các giáo xứ, không có lựa chọn : im lặng nhìn chủ tế cho nhóm giáo dân ưu tú đã được chọn làm thừa tác viên Thánh Thể chính thức, rước lễ. Một cảnh tượng chẵng lấy gì lám đẹp mắt, vì vậy cách hay nhất là đem vào một bài hát nào đó như một cách hướng sự chú ý sang phía khác và hướng về cầu nguyện nội tâm. Quy Chế Tổng Quát khuyên bảo rằnh bài hát hiệp lễ bắt đầu khi vị linh mục rước lễ. Tốt rồi. Và chỉ có ca đoàn mà thôi.

 12. ĐỪNG BẮT DÂN CHÚNG PHẢI HÁT SUỐT TRONG HIỆP LỄ

Nhiều cố gắng đã được đưa ra qua nhiều năm để làm cho dân chúng hát trong khi ho xếp hàng lên rước lễ hoặc rước lễ. Nhưng rồi thất bại. Đơn giản là vì dân chúng không muốn hát trong thời gian hiệp lễ. Đây là nguyên mẫu khi sự tham gia tích cực có nghĩa một điều gì đó khác hơn là hát một bài hát. Nó có nghĩa là rước Mình Chúa Kitô. Đây là thời gian hoàn hảo để ca đoàn phát huy việc ca hát nhạc thánh,êm ái và đẹp đẽ.  Lần nữa, bài hát và hợp âm cũng đều là tốt nhất, nhưng đừng bỏ sót khả năng có được một khúc nhạc đàn êm ái. Nó phải có tính chất giúp cầu nguyện,không được ồn ào huyên náo. Chung chung, dân chúng sẽ vui mừnh nếu được để yên một mình.

 13. HÃY ĐỂ IM LẶNG SAU KHI RƯỚC LỄ

 Một trong những khía cạnh thẩm mỹ đáng lưu ý của nghi thức Roma là nó chấm dứt mau chóng và bất ngờ biết bao. Chỉ có một ít phút trôi qua giữa rước lễ và giải tán. Đây là một thời gian tuyệt diệu để im lặng ; không đàn,không rao báo,chúc lành cho trẻ em hoặc bất cứ gì khác. Chỉ cầu nguyện mà thôi.

 14. ĐỪNG THỬ MỘT LỜI CHÀO BIỆT NỒNG NHIỆT.

Thánh lễ kết thúc với những lời “Lễ đã xong”, vì thế không có gì xảy đến sau đó được lấn át những gì đã đến trước đó. Lời tiễn ra về, vốn không bắt buộc, tất nhiên là có thể cởi mở,chan chứa. Nhưng rất nhiều giáo xứ có vấn đề tốn nhiều công để mói chuyện và chào hỏi nhau sau Thánh Lễ và những lời chào tiễn lạc quan chỉ làm cho vấn đề nầy thêm xấu. Nếu mục tiêu là sai gửi dân chúng vào trong thế giới với một một ý thức về những gì vừa diễn ra, thì một lời giải tán sau lễ nhắc lại quyền năng kín đáo thanh bình của toàn bộ phụng vụ là tốt nhất.

 THÊM MỘT SỐ GỢI Ý CHI TIẾT.

 Có những phương pháp khác để làm tăng tính chất trọng thể,vốn thực ra muốn tạo nên những cảnh tượng và âm thanh nhắc cho dân chúng là họ đang ở trong thánh đường. Ca đoàn có thể ở trong một chỗ không thuận lợi. Tấm thảm có thể  được kéo lên để loại bỏ những cái gây cản trở trong một căn phòng buộc việc sử dụng micro. Bài phối âm truyền thống là một cách hay để thêm bố cục vào một phụng vụ mà phần thánh ca chi phối. Khỡi đầu một ca đoàn trẻ em là một sự đầu tư cho thế hệ tương lai các ca viên và có thể xua tan cảm tưởng rằng tiếng la-tinh lỗi thời và khó hát. Những biểu ngữ loè loạt có thể gỡ xuống và thay thế bằng các bức hoạ và các buức tượng từ lịch sử Kitô giáo. Tất cả trong những thay đổi nầy giúp cho một phụng vụ trở nên bén rễ trong một thang rộng trải nghiệm Kitô giáo qua các thời đại và truyền đạt ý thức rằng cá nhân là một phần của một điều gì đó rộng lớn hơn nhiều so với một giáo xứ hoặc một thời kỳ.

 NHỮNG ĐIỀU CẦN NHẮC NHỦ VỀ ÂM NHẠC TỪ MỤC ĐÍCH QUY CHẾ TỔNG QUÁT

Tín hữu Kitô giáo tụ họp nhau nên một đề chớ đón Chúa đến,được Thánh Phaolô chỉ dẫn cùng nhau hát Thánh Vịnh, thánh ca và các bài hát đạo đức (x. Cl 3,16). Hát là dấu hiệu của niềm vui tâm hồn (x. Cv 2,46). Vì thế Thánh Augustinô nói rất đúng :” Hát là cho những ai đang yêu”. Và cũng có câu châm ngôn xưa :”Hát hay bằng hai lần cầu nguyện” (bene cantare,bis orare)

 MỤC TIÊU.

[Mọi yếu tố trong Thánh Lễ] phải hình thành một sự hiệp nhất trọn vẹn và có hệ thống, diễn đạt rạch ròi sự hiệp nhất của toàn dân thánh. Đặc điểm và vẻ đẹp của nơi nầy và tất cả đồ đạc thiết bị phải cổ vũ lòng tôn sùng và chỉ cho thấy tính chất thánh thiện của các mầu nhiệm được cử hành ở đó.

 PHONG CÁCH.

Khi mọi sự khác như nhau, thì bình ca chiếm vị trí cao qúy,vì nó dành riêng cho phụng vụ Roma. Những phing cách  thánh nhạc khác, đặc biệt là nhạc nhiều bè, không hề bị loại bỏ, với điều kiện chúng phù hợp với tinh thần động tác phụng vụ và nếu chúng cổ vũ sự tham dự của mọi tín hữu.

 CỘNG ĐOÀN HỘI HỌP

Do tín hữu từ các quốc gia khác nhau cùng đến chung nhau ngày càng thường xuyên hơn,cần phải làm sao để họ biết hát chung với nhau ít nhất là một số phần trong Sách Lễ bằng tiếng la-tinh.

 CA ĐOÀN/ CA TRƯỞNG 

Trong các tín hữu, schola cantorum hoặc Ca đoàn thực thi chức năng phụng vụ của riêng nó, bảo đảm rằng những ohần dành riêng cho nó, hợp với những phong cách các bài hát khác nhau, được thực hiện một cách thích hợp và cổ vũ sự tham gia tích cực của các tín hữu qua việc hát xướng. Cần phải có một ca trưởng hoặc một người điều hành ca đoàn để dẫn dắt và duy trì việc ca hát của dân chúng. Khi trên thực tế không có ca đoàn, thì ca trưởng có nhiệm vụ phải điều khiển các bài hát khác nhau có dân chúng tham dự.

 CÁC BÀI HÁT CỦA BỘ LỄ

Hát vào lễ có thể do ca đoàn hoặc dân chúng hoặc là trong một cách tương tự do ca trưởng và dân chúng, hoặc hoàn toàn do dân chúng hay là chỉ do ca đoàn mà thôi. Vì Kinh Thương Xót là một bài nát qua đó tín hữu tôn vinh Chúa và cầu khẩn lòng xót thgương của Người, thường thì được mọi người cùng hát, nghĩa là cả dân chúng cùng với ca đoàn hoặc ca trưởng có phần trong đó. Kinh Vinh Danh do chủ tế xướng hoặc nếu thích hợp, sẽ do một ca trưởng hoặc do ca đoàn; nhưng được hát chung hoặc xen kẻ dân chúng và ca đoàn. Sẽ hay hơn nếu lời đáp ca Thánh Vịnh được hát, ít nhất là phần đáp ca của cộng đoàn. ALLELUIA tự nó là một nghi kễ hoặc một hành vi. Nó được mọi người đứng hát và do ca đoàn hoặc một ca trưởng hướng dẫn. Kinh Lạy Chiên Thiên Chúa, theoi quy định, do ca đoàn hoặc một ca trưởng hát và cộng đoàn đáp. Trong khi linh mục rước lễ, thì bài hát Hiệp Lễ bắt đầu. Hát hiệp lkễ được tiếp tục bao lâu còn việc trao Mình Thánh cho giáo dân. Hát hiệp lễ  sẽ do ca đoàn một mình hoặc ca đoàn cùng với ca trưởng và dân chúng.

 Nguồn : Fourteen Easy Ways to Improve the Liturgy

Inside Catholic 19.08.2009

Arlene Oost-Zinner và Jeffrey Tucker

Giuse Nguyễn Thế Bài chuyển ngữ.

Advertisements
%d bloggers like this: