CON ĐƯỜNG KIKO KHÔNG QUA TỚI NHẬT BẢN

Trong các phong trào giáo dân, ngoài phong trào Các Hiệp Sĩ Columbus, thì Con Đường Tân Dự Tòng (Le Chemin Neocatechumenal) tuy tương đối mới mẻ nhất, nhưng cũng phát triển mạnh mẽ nhất. Đức  Gioan-Phaolô II Đáng Kính và Đức Giáo Hoàng đương kim hiển trị Biển-Đức XVI rất tin tưởng vào các phong trào giáo dân và ca ngợi chúng như Ơn canh tân do Chúa Thánh Linh gửi đến. Tuy nhiên không phải ai cũng đồng ý như thế, nhất là với nhiều giám mục và linh mục, khi ngay trong các giáo phận và giáo xứ của các Ngài, xuất hiện những cộng đoàn có ‘sinh hoạt” tách rời,nhất là về mặt phụng vụ (Thánh Lễ và các Bí Tích). Một trong những Giáo Hội địa phương phản ứng gay gắt nhất là Giáo hội Công Giáo Nhật Bản. Bài viết sau đây của Sandro Magister vừa quan sát, nhận định và giới thiệu về phong trào Con Đường [Tân Dự Tòng] nói chung và những xung khắc với Giáo Hội ở Nhật Bản nói riêng. Âu cũng là bài học cho [các giáo phận] Giáo Hội Việt Nam.

 CON ĐƯỜNG KIKO KHÔNG QUA TỚI NHẬT BẢN

 Các giám mục Xứ Mặt Trời Mọc không muốn có “chia rẽ và xáo trộn”. Vatican tìm cách phản ứng lại trong tư thế người trung gian và Vatican sửa chữa và phê duyệt các giáo lý Tân Dự Tòng. Tuy nhiên,những giáo lý nầy vẫn bí mật. Cũng vậy, các thánh lễ tiếp tục được cử hành một  cách tách biệt và theo những mô thức đặc biệt.

Sandro Magister

 Trong diễn từ với hàng ngàn thành viên nhiệt tình của [phong trào] Con Đường Tân Dự Tòng tụ họp nhau trong sảnh triều yết, Đức Thánh Cha Biển-Đức XVI trở lại đến ba lần chỉ trong hai mươi hàng, về sự vâng phục phải có đối với các giám mục.

Quả thật,những quan hệ với các giám mục là một điểm đau khổ cho Con Đường Tân Dự Tòng, do những giáo dân người Tây Ban Nha là Francisco José Gomez Arguello (được gọi là KIKO) và Carmen Hernandez, sáng lập và điều hành hơn 40 năm qua, được linh mục người Ý Mario Pezzi trợ giúp.

Trên toàn thế giới, Con Đường có một số lớn người ủng hộ trong các giám mục. Ngày 26.01 nầy, 250 trong số họ (trong đó có 70 người đến từ Hoa Kỳ), sẽ họp nhau ở Israel tại Domus Galilaeae, cơ ngơi do Kiko nghĩ ra và xây lên trên các triền Núi Bát Phúc,với cái nhìn tuyệt vời lên Hồ Tibêriát, làm một sân khấu mà chính Kiko sẽ là linh hoạt viên chính.

 Song cũng có nhiều giám mục thất vọng vì Con Đường, sau khi đã nhìn thấy nó hoạt động trên lãnh thổ của các ngài. Chẳng hạn như trường hợp các giám mục Nhật Bản.

Ngày 15.12.2007, trong khi đi viếng Ad Limina, chủ tịch HĐGM Nhật bấy giờ là TGM giáo phận Tokyo,Peter Takeo Okada chỉ cho Đức Biển-Đức XVI thấy rằng “hoạt động mạnh mẽ,giống như hoạt động của một giáo phái, của các thành viên Con Đường, gây nên những chia rẽ và những cuộc đấu tranh đau đớn trong lòng Giáo Hội”

 Các giám mục Nhật Bản đòi hỏi đóng cửa chủng viện do Con Đường mở ra năm 1990 trong giáo phận Takamatsu. Con Đường phản kháng. Năm 2008, hai lần các giám mục Nhật Bản phải sang Roma để biện hộ. Ở Vatican, Quốc Vụ Khanh Tarcisio Bertone nghiên cứu vấn đề nầy và bênh vực các giám mục. Trong năm ấy, các chủng sinh và bề trên của họ phải dời chỗ và đến trú ở Roma.

Nhưng các thành viên Con Đường đang hiện diện ở Nhật không chấp nhận sự thay đổi nầy mà không phản đối. Giám Mục giáo phận Takamatsu,Francis Osamu Mizobe, viết cho họ một bức thư trong đó Ngài phàn nàn về việc họ cử hành các buổi phụng vụ tách biệt và Ngài yêu cầu họ vâng phục các giáo phận hơn là các lãnh đạo của họ.

 Từ Roma, Thánh Bộ Truyền Giáo gửi đến Nhật một thanh tra,Javier Sotil Baios Espiriceta,vốn thiên về Con Đường. Cuộc thanh tra nầy được thực hiện trong các ngày từ 20 đến 25.03.2009, nhưng không đem lại kết quả nào. Điều nầy đúng đến nỗi vào năm 2010, các giám mục Nhật Bản đồng thanh quyết định kết thúc vụ việc. Đầu Mùa Vọng, các ngài công khai quyết định đình chỉ 5 năm sự hiện diện của Con Đường trên toàn nước Nhật.

 Con Đường khiếu nại đến Roma, đến các thẩm quyền cao nhất của Giáo Hội. Và quả nhiên, ngày 13.12 vừa qua, một cuộc họp bất thường diễn ra ở Vatican.

 Ở một bên bàn, có năm giám mục Nhật Bản : ĐGM Leo Jun Ikenaga giáo phận Osaka,Dòng Tên, chủ tịch HĐGM Nhật; ĐGM Mizobe giáo phạn Takamatsu; ĐGM Dominic Ryoji Miyahara giáo phận Fukuoka; ĐGM Tarcisius Isao Kikuchi giáo phận Niigata và ĐGM Peter Takaaki Mirayama nghỉ hưu.

 Phía bên kia bàn là đích thân Đức Giáo Hoàng, ĐHY Bertone, năm vị hồng y khác và một TGM. Ở giáo triều, người bảo vệ chính cho các Tân Dự Tòng là người thay thế Quốc vụ phủ,Fernando Filoni

 Các thẩm quyền Vatican đã ra lệnh cho các giám mục nối lại đối thoại với Con Đường, với sự trợ giúp của một vị đại diện do Vatican phái đến và với việc theo các chỉ dẫn do quốc vụ phủ và Thánh Bộ Truyền Giáo đưa cho.

 Các lãnh đạo Con Đường đón nhận phán quyết của Vatican như một thành công đối với họ. Nhưng các giám mục Nhật hết còn tỏ ra kiên nhẫn thêm nữa. Ngày 12.01, chủ tịch HĐGM Nhật, Đức TGM Ikenaga, đã viết trong tuần báo Công giáo Nhật,tờ Katorikki Shimbun, rằng “dưới ánh sáng trách nhiệm mục vụ tông đồ của chúng tôi, chúng tôi,các giám mục, không thể làm ngơ trước những đổ vỡ do các thành viên Con Đường Tân Dự Tòng gây ra”. Và Ngài tiếp tục như sau:

 “Nơi đâu các thành viên Con Đường đi qua, ở đó gia tăng lộn xộn, xung đột,chia rẽ,xáo trộn. Hy vọng rằng họ sẽ có con mắt thực tế về những lý do vì đó mà các sự việc không hoạt động tốt cho tới nay và rằng, lần đầu tiên, họ sẽ giúp chúng tôi tấn công những vấn nạn nầy tận gốc, hầu có thể đi đến chỗ tìm ra được một giải pháp”.

 Vị đại diện của Vatican chưa được bổ nhiệm. Đức TGM Ikenaga đã yêu cầu các tín hữu Công Giáo Nhật còn liên lạc với Con Đường, hãy đến gặp Ngài khi Ngài đến và trút hết không dè dặt, vì đó là cách duy nhất để “làm cho bức tranh mô tả tình hình thật sự đến được tận một nơi xa xôi như là Roma”

 Tại cuộc họp báo tổ chức tại Roma ngày 17.01, ngay sau buổi triều yết,Kiko Arguello đã tuyên bố rằng Con Đường sẽ luôn hoạt động trong sự vâng phục các giám mục và rằng như vậy Con Đường sẽ không hoạt động trong các giáo phận mà giám mục tại đó không cho phép.

 Nhưng trường hợp Nhật Bản là bằng chứng cho thấy rằng các sự việc không xảy ra theo cách bằng phẳng như vậy. Nơi nào Con Đường đã đặt chân đến, thì khó mà chịu lùi, khác với những gì các giám mục nghĩ.

 * * *

 Trong chính buổi triều yết ngày 17.01 ấy, Đức Thánh Cha cũng đã đề cập đến một khiá cạnh đau buồn khác về Con Đường, đó là những văn bản Giáo Lý của Con Đường.

 Những văn bản nầy – 13 tập giảng dạy truyền miệng của Kiko và Carmen, ngày nay được tóm tắt dưới tựa đề “Hướng dẫn dạy giáo lý của Con Đường Tân Dự Tòng” – vẫn luôn là bí mật. Năm 1997, người lúc bấy giờ đang là Hồng y Joseph Ratzinger, đã ra lệnh phải giao chúng lại cho Thánh Bộ Tín Lý Đức Tin, để được rà soát kỹ càng về nội dung tín lý của chúng.

 Cuộc rà soát xem xét nầy tiếp tục cho đến năm 2003. Thánh Bộ, – bấy giờ Bertone làm thư ký – đã đưa ra những sửa sai và giới thiệu khoảng 2000 điểm đối chứng với các đoạn tương ứng của Giáo Lý chính thức Hội Thánh Công giáo.

 Thế nhưng chỉ đến cuối năm 2010 thì tập tác phẩm nầy mới được chính thức phê duyệt, do Đức Biển Đức XVI loan báo trong buổi triều yết cách đây 2 ngày.

 Tại sao lại có thời kỳ luyên tội dài nầy? Theo những gì Kiko đã nói trong cuộc họp báo ngày 17.01, lý do là vì trong thời gian ấy, có hai vấn nạn cần giải quyết : việc phê chuẩn vĩnh viễn quy chế của Con Đường và sự tán thành cách thức họ cử hành Thánh Lễ và các Bí tích trong những cộng đoàn Tân Dự Tòng.

 Các quy chế đã được phê duyệt ngày 11.05.2008 – một năm sau khi hết hạn những quy chế tạm thời – và chúng cũng ấn định nhũng quy tắc phụng vụ mà Con Đường phải tuân theo

 Hai giai đoạn nầy đã được vượt qua với cái giá rất nhiều cố gắng và đương đầu với những chống đối quyết liệt,nhất là trong lãnh vực phụng vụ. Ngay hiện nay, những cách ứng xử thật sự của các cộng đoàn Tân Dự Tòng vẫn không phải là đã vâng theo các quy tắc. Trong đa phần các trường hợp, các thánh lễ tiếp tục được cử hành một cách tách biệt, theo từng nhóm, cửa đóng then cài, và dành rất nhiều không gian cho sự sáng tạo,nghĩa là cho những hình thức nghi lễ và diễn cảm bằng miệng được coi như phục vụ các mục tiêu hành trình khai tâm của mỗi nhóm.

Về những gì liên quan đến các giáo lý, tiêu chuẩn dường như cũng là một. Kiko đã tuyên bố trong buổi họp báo :” Ngay cả bây giờ, khi chúng đã được phê duyệt, có một hành trình khai tâm phải được tôn trọng. Sẽ không hay nếu người ta có thể nhìn thấy ngay toàn bộ hành trình nầy, trước cả khi khởi sự nó. Nếu Giáo Hội yêu cầu,chúng tôi sẽ đem bán nó. Song chúng tôi vẫn thích tránh điều đó hơn”.

* * *

Trong buổi triều yết ngày 17.01, Đức Thánh Cha Biển- Đức XVI đã sai đi làm nhiệm vụ truyền giáo 230 gia đình Tân Dự Tòng, thêm vào con số hơn 600 gia đình khác đã lên đường làm nhiệm vụ truyền giáo trong nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới.

Thêm vào các gia đình nầy, Đức Thánh Cha cũng sai “đến với các dân” (Ad gentes) 13 linh mục, mỗi người trong họ được 3 hoặc 4 gia đình đi kèm, vốn có bổn phận cắm chặt một cái lỏi Giáo Hội trong những nơi mà hoặc Kitô giáo đã biến mất hoặc chưa từng đến.

 Cùng hiện diện tại buổi triều yết là 2000 chủng sinh thuộc 78 chủng viện ‘Mẹ Đấng Cứu Chuộc” (Redemptoris Mater), mà Con Đường có được trên toàn thế giới và đã cho ra 1.600 linh mục trong vòng 20 năm

Theo những con số mới nhất, Con Đường hiện diện trong hơn 1.320 giáo phận thuộc 110 quốc gia trên 5 Châu , với 20.000 cộng đoàn trong khoảng 6.000 giáo xứ.

 Trong 20.000 cộng đoàn nầy, 500 ở Roma – hẳn là ‘giáo phận trong đó Con Đường phát triển mạnh nhất – và 300 ở Madrid, nơi xuất xứ của Con Đường”.

 Nếu như người ta định cho mỗi cộng đoàn trung bình có 15 thành viên thôi, thì tổng số Tân Dự Tòng người lớn trên thế giới đã có 300.000.

 Nhưng, cộng thêm trẻ em và thiếu niên, thì chúng tôi vượt con số 1 triệu”. Quả thật, các gia đình Tân Dự Tòng sinh đẻ rất đông. Trong các gia đình được sai đi truyền giáo, bình quân mỡi cặp vợ chồng có 4 con.

 ( www.Chiesa, 19.01.2011)

BTGH chuyển ngữ

 

Advertisements
%d bloggers like this: